คู่มือ Notary Public รับรอง Affidavit / Statutory Declaration (คำสาบาน) ฉบับสมบูรณ์ ปี 2026
Affidavit / Statutory Declaration คือคำสาบาน (Sworn Statement) หรือคำแถลง (Affirmation) ที่ผู้ขอลงนามต่อหน้า Notary โดยรับผิดในทางอาญาหากให้ข้อมูลเท็จ เอกสารนี้ใช้แทน 'Sworn Witness Statement' ในประเทศ Common Law (UK, Australia, US, NZ) และแทน 'Eidesstattliche Versicherung' ใน Civil Law (Germany, Austria) ใช้ในกรณีที่ต้องการพิสูจน์ข้อเท็จจริงต่อหน่วยงานราชการหรือศาลโดยไม่ต้องมีพยานวัตถุ เช่น คำสาบานเรื่องชื่อ-นามสกุล คำสาบานเรื่องความสัมพันธ์ คำสาบานเรื่องการสูญหายของเอกสาร คำสาบานเรื่องที่อยู่อาศัย เป็นต้น
ฐานทางกฎหมายของ Affidavit / Statutory Declaration (คำสาบาน)
ในไทยอ้างอิง ป.วิ.แพ่ง มาตรา 113 (คำสาบาน), ป.อาญา มาตรา 177 (เบิกความเท็จ มีโทษจำคุก 5 ปี), และข้อบังคับสภาทนายความ พ.ศ. 2546 ข้อ 8(4) ที่ให้ Notary 'Administer Oath' ในระดับสากล: UK Statutory Declarations Act 1835, Australian Statutory Declarations Act 1959, NZ Oaths and Declarations Act 1957, US Uniform Recognition of Acknowledgments Act, German BGB §156 (Eidesstattliche Versicherung)
กรณีไหนที่ต้องใช้ Affidavit / Statutory Declaration (คำสาบาน)
(1) Statutory Declaration of Name Change — คนไทยที่เปลี่ยนชื่อ-นามสกุลตามกฎหมายไทย ต้องการให้หน่วยงานต่างประเทศ (Bank, University, Insurance) ยอมรับการเปลี่ยน (2) Affidavit of Identity — กรณี Passport เก่ามีชื่ออื่น ใหม่มีชื่ออื่น ต้องการพิสูจน์ว่าเป็นบุคคลเดียวกัน (3) Affidavit of Lost Document — กรณี Title Deed, Stock Certificate, Bond หาย ต้องยื่นต่อ Registry เพื่อออกใหม่ (4) Affidavit of Support / Sponsorship — สำหรับ Visa Application ที่ Sponsor ต่างประเทศต้องยืนยันรายได้ (5) Affidavit of Heirship — ในกระบวนการมรดกข้ามชาติ (UK Probate, US Estate, Hong Kong Probate) (6) Statutory Declaration of Common-Law Relationship — Canada IRCC ขอสำหรับ Spousal Sponsorship แทนใบสมรส (7) Affidavit of Cohabitation — Schengen Family Reunification (8) Declaration of Beneficial Ownership — FATCA/CRS Compliance
ขั้นตอนการรับรองที่ NAATI Thailand
ขั้นที่ 1 ลูกค้าระบุข้อเท็จจริงที่ต้องการสาบาน + วัตถุประสงค์ + หน่วยงานปลายทาง ทีมร่าง Affidavit เป็นภาษาอังกฤษตาม Format ของประเทศนั้น (UK: 'I, [name], do solemnly and sincerely declare...', Australia: Form 21 of Statutory Declarations Regulations 2018, USA: 'I declare under penalty of perjury under the laws of [State]...') ใช้เวลา 2–4 ชั่วโมง ขั้นที่ 2 ลูกค้าเข้าออฟฟิศ ทนายแจ้งความผิดเรื่องเบิกความเท็จก่อนให้สาบาน (Verbal Warning เป็นส่วนหนึ่งของพิธี) ขั้นที่ 3 ลูกค้ายกมือสาบานต่อหน้าทนาย ลงนามในเอกสาร ทนายลงนาม + ตรา ขั้นที่ 4 Apostille MFA ขั้นที่ 5 ส่ง DHL หรือลูกค้ามารับ
การยอมรับในระดับนานาชาติ (Hague Apostille 2024)
Affidavit ของไทยที่ผ่าน Notary + Apostille ใช้ได้ใน Hague Member 126 ประเทศ โดย UK Home Office, USCIS, IRCC, BAMF, Préfecture, DHA Australia, INZ, MOM Singapore ยอมรับ Affidavit เป็น Sworn Evidence ที่มีน้ำหนักเทียบเท่ากับ Local Statutory Declaration บางประเทศ (เช่น Canada IRCC) มี IMM 5409 Statutory Declaration of Common-Law Union เป็น Form เฉพาะที่ NAATI Thailand สามารถใช้รับรองได้ Australia ใช้ Form 21 ที่กำหนดโดย Statutory Declarations Regulations 2018 — NAATI Thailand ใช้ Format นี้และ Notary รับรองเป็น Witness ตาม Schedule 2 ของ Regulations
ความผิดพลาดที่พบบ่อยและวิธีหลีกเลี่ยง
(1) ใช้ Affidavit Format ของไทย (มีคำว่า 'ข้าพเจ้าขอสาบานตน') แทน Format ของประเทศปลายทาง — มักถูกปฏิเสธ (2) ไม่มีคำเตือนเรื่อง Perjury — UK และ Australia บังคับให้มี (3) Notary ไม่ใช่ Authorised Witness ตาม Schedule ของประเทศนั้น — NAATI Thailand ใช้ Notarial Services Attorney + Apostille เพื่อให้เทียบเท่า Authorised Witness (4) ลงนามก่อน — Affidavit ต้องลงนามต่อหน้า Notary เท่านั้น (5) ไม่ระบุ Capacity ของ Deponent (เช่น 'in my capacity as Director of XYZ Co. Ltd.') (6) ไม่แนบ Exhibit — Affidavit ที่อ้างเอกสารต้องแนบ Exhibit A, B, C... และ Notary ต้อง initial ทุกหน้า (7) ใช้ภาษาไทยอย่างเดียว — UK/AU/US ต้องการ Certified Translation
ค่าใช้จ่ายและระยะเวลา
Notary 1,500 บาท + ร่าง Affidavit 1,500–4,500 บาทตามความซับซ้อน + Apostille 200 บาท + Exhibit Page 100 บาท/หน้า + Translation 500 บาท/หน้า Timeline 2–4 วัน Same-Day Notary 1,000 บาท + Express Apostille 1 วัน
กรณีศึกษาจริง
ลูกค้าหญิงไทยเปลี่ยนนามสกุลหลังหย่า ต้องการให้ Barclays UK เปลี่ยนชื่อในบัญชี ทีมร่าง SD ตาม UK Statutory Declarations Act 1835 + แนบใบเปลี่ยนชื่อ + Apostille Barclays อนุมัติใน 5 วันทำการ
คู่รักไทย-แคนาดาอยู่ร่วมกัน 2 ปี ไม่ได้จดทะเบียน ต้องการ Sponsor ผ่าน Common-Law Partner ทีมร่าง IMM 5409 ตามรูปแบบ IRCC + Cohabitation Evidence + Notary + Apostille IRCC ออก Permanent Residence ใน 11 เดือน
ลูกหลานคนไทยรับมรดกจากปู่ที่ Los Angeles ทีมร่าง Affidavit of Heirship + แนบใบเกิด + ใบสมรส + ใบมรณบัตร + Apostille ทุกฉบับ ส่ง DHL ถึง California Probate Court ภายใน 7 วัน เปิดคดี Probate ได้
คำถามเชิงลึกที่ลูกค้าถามบ่อย
บทสรุปและคำแนะนำของทีม
Affidavit / Statutory Declaration เป็นเครื่องมือทางกฎหมายที่ทรงพลังสำหรับการพิสูจน์ข้อเท็จจริงข้ามพรมแดน การเลือก Format ที่ตรงตาม Jurisdiction ของประเทศปลายทาง + Notary ตามมาตรฐาน + Apostille คือสูตรที่ทำให้เอกสารผ่านโดยไม่ต้องแก้ NAATI Thailand ดูแล Affidavit ระดับ International เป็นประจำ